เมื่อพูดถึงเครื่องมือในงานซ่อมบำรุงที่ได้รับความนิยมเป็นอย่างมาก หนึ่งในนั้นคือ ไขควง (screw driver) นั่นเอง เป็นอุปกรณ์ที่ใช้สำหรับขันแน่น หรือคลายสกรูด้วยมือ ส่วนของปลายไขควงมีลักษณะเป็นสกรู ด้ามไขควงเป็นฉนวนมีไว้สำหรับจับ ซึ่งจะมีรูปร่างลักษณะที่แตกต่างกันเพื่อให้ใช้ได้กับสกรูชนิดต่าง ๆ ได้อย่างหลากหลายในงานอุตสาหกรรม แล้วไขควงนั้นมีกี่ประเภทกันนะ? แต่ละประเภทใช้งานอย่างไรบ้าง?

ในบทความนี้ KACHA ขอพาทุกคนไปรู้จักไขควงให้มากขึ้นกัน . . .


ไขควง คืออะไร?

เป็นอุปกรณ์ชนิดหนึ่งออกแบบมาเพื่อขันสกรูให้แน่นหรือคลายสกรูออก ซึ่งไขควงทั่วไปประกอบด้วยแท่งโลหะ ส่วนปลายใช้สำหรับยึดกับสกรู ซึ่งมีรูปร่างแตกต่างกันเพื่อให้ใช้ได้กับสกรูชนิดต่าง ๆ และมีแท่งสำหรับจับคล้ายทรงกระบอกอยู่อีกด้านหนึ่งสำหรับการไขด้วยมือ หรือไขควงบางชนิดอาจจะหมุนด้วยมอเตอร์ก็ได้ และไขควงทำงานโดยการส่งทอร์ก (Torque) จากการหมุนไปที่ปลาย ทำให้สกรูหมุนตามเกลียวเข้าหรือออกจากวัสดุอื่น

210224-Content-ไขควง-มีกี่ประเภท-ใช้งานอย่างไร-02


ไขควงเป็นเครื่องมือสำหรับขันและคลาย ขนาดและรูปทรงของไขควงถูกออกแบบให้เป็นไปตามลักษณะการใช้งาน เช่น ไขควงที่ใช้สำหรับงานของช่างอัญมณี (Jeweler’s Screw Driver) จะออกแบบมาให้เป็นไขควงที่ใช้สำหรับงานละเอียดเที่ยงตรง ส่วนไขควงที่ใช้ในงานหนักของช่างเครื่องกลจะออกแบบให้ก้านใบเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสเพื่อให้ใช้ประแจหรือคีมจับขัน เพื่อเพิ่มแรงในการบิดของไขควงให้มากกว่าเดิมได้

นอกจากนี้ไขควงยังมีความจำเป็นกับชีวิตประจำวัน เพราะในชีวิตปัจจุบัน เครื่องใช้ไฟฟ้าหรือเครื่องจักรรอบตัวเราก็มีน้อตเป็นส่วนประกอบ ซึ่งไขควงมีหน้าที่ถอดออก และขันเข้า


ส่วนประกอบของไขควง เป็นอย่างไร?

210224-Content-ไขควง-มีกี่ประเภท-ใช้งานอย่างไร-03


ด้ามจับไขควง เป็นอย่างไร?

ใช้สำหรับจับเพื่อสร้างแรงบิด วัสดุมีหลากหลายตามการใช้งาน ทำจากไม้ โลหะ หรือพลาสติก นั่นเอง

210224-Content-ไขควง-มีกี่ประเภท-ใช้งานอย่างไร-04
ชนิดทั่วไป ชนิดด้ามทะลุ

เป็นไขควงชนิดที่มีแกนอยู่ตรงกึ่งกลางของด้ามจับ มีทั้งชนิดที่ยึดระหว่างด้ามกับไขควงแบบถาวรและชนิดที่สามารถเปลี่ยนปลายไขควงได้ตามการใช้งาน

ใช้สำหรับคลายสกรูที่ขันแน่นมากหรือสกรูที่ขึ้นสนิม โดยเพิ่มแรงกระแทกจากการเคาะด้วยค้อนเพื่อให้ง่ายต่อการคลายสกรูดังกล่าว


ก้านไขควง มีแบบไหนบ้าง?

มีทั้งก้านกลมและก้านเหลี่ยม สำหรับไขควงก้านกลม จะใช้สำหรับงานเบา และไขควงก้านเหลี่ยม จะเหมาะสำหรับงานหนัก เนื่องจากเราสามารถใช้ประแจหรือคีมจับที่ก้านไขควงเพื่อเพิ่มแรงบิดได้


ปลายปากไขควง มีอะไรบ้าง?

สำหรับปลายปากไขควงนั้นใช้สวมเข้าไปยังร่องของหัวสกรูหรือสลักเกลียวที่ต้องทำการถอด นิยมทำจากโลหะ มี 2 แบบ ดังนี้

1. ไขควงปากแบน
เนื่องด้วยความยาวและความกว้างของปากไขควง ถูกกำหนดตามมาตรฐาน JIS ผู้ใช้จึงจำเป็นต้องเลือกใช้ไขควงให้เหมาะสมกับสกรูที่ใช้งาน เพื่อให้ขันได้อย่างแน่นสนิท เช่น ไขควงขนาด 4.5 x 50 mm หรือ 6 x 100 mm

ความยาวแกน 50 75 100 125 150 200 250 300
ความกว้างปากไขควง 4.5 5.5 6 7 8 9 10 10

หน่วย : mm

2. ไขควงปากแฉก
ขนาดของไขควงปากแฉกถูกระบุตามเบอร์ไขควง โดยมีตั้งแต่เบอร์ 1 – 4 เป็นไขควงที่ออกแบบมาสำหรับใช้กับสกรูชนิดร่องหัวผ่าไขว้กัน การเลือกใช้งานเช่นเดียวกับไขควงปากแบน สิ่งสำคัญที่สุดคือต้องเลือกใช้ไขควงที่ปากแนบสนิทกับร่องผ่าบนหัวสกรู เพื่อให้ได้งานเต็มตามประสิทธิภาพของไขควง

รุ่น H Type
เบอร์ของไขควง 1 2 3 4
เส้นผ่าศูนย์กลาง ขนาดมาตรฐาน 5 6 8 9
ความยาวแกน 75 100 150 200

หน่วย : mm


👉 วิธีการใช้ไขควงในการไขสกรู

  1. สังเกตชนิดของสกรูที่ใช้ไขควงในการไขหรือคลายสกรู
  2. วางสกรูในตำแหน่งที่ถูกต้อง
  3. ไส่ปลายไขควงในหัวของสกรู
  4. กดไขควงลงบนหัวสกรูโดยจับด้ามไขควงและใช้แรงกล
  5. หมุนไขควงไปทางขวาหรือตามเข็มนาฬิกา จนกระทั่งสกรูผ่านวัสดุที่กำลังไขอยู่จนกระทั่งสกูลแน่น


👉 วิธีการใช้ไขควงคลายสกรูออก

  1. ใช้ไขควงให้ถูกต้องกับหัวสกรู โดยดูหัวสกรูที่ต้องการคลายออก
  2. ใส่ปลายไขควงในหัวของสกรู
  3. ใช้แรงกดลงบนสกรู โดยจับด้ามไขควงและกดบงอย่างมั้นคงต่อเนื่อง
  4. หมุนไขควงไปทางซ้ายหรือหมุนทวนเข็มนาฬิกา จนกระทั่งสกรูถูกคลายออกจากชิ้นงาน


วิธีการบำรุงรักษาไขควง

ไขควงก็เหมือนกับเครื่องมือช่างอื่น ๆ หากใช้งานไม่ถูกวิธีอาจเป็นอันตรายได้ ข้อควรระวังในการใช้ไขควง คือ

  • ตรวจสอบปลายของไขควงว่ามีลักษณะตรงกับชนิดของร่อง และมีขนาดพอดีกีบร่องของหัวสกรูที่จะทำการไขหรือคลายสกรู
  • ห้ามใช้ไขควงตอกหรือสกัด
  • ห้ามใช้ไขควงทั่วไปตรวจสอบวงจรไฟฟ้า
  • ห้ามใช้ไขควงที่ปากบิ่นหรือปากสึกหรอ
  • ห้ามใช้ไขควงที่ด้ามหลวมหรือด้ามแตก
  • อย่าจับชิ้นงานในมือขณะใช้ไขสกรู เพราะหากพลาดจะเป็นอันตรายต่อมือผู้ปฏิบัติงานได้ 


คำแนะนำในการใช้งานไขควง

  • ไม่ควรใช้ด้ามไขควงทุบแทนอุปกรณ์ค้อน
  • ไม่ควรใช้ไขควงงัดหรือแงะแทนเหล็กสกัด เพราะอาจจะทำให้ไขควงเกิดความเสียหายได้
  • ไขควงชนิดที่ด้ามจับเป็นฉนวนหรือยางหุ้ม สามารถช่วยป้องกันกระแสไฟฟ้าได้
  • ควรเลือกใช้ไขควงให้เหมาะสมกับประเภทของงานที่ปฏิบัติ
  • เมื่อไขควงชำรุดหรือเสียหาย ไม่ควรนำมาใช้ต่อ
  • หลังใช้งาน ควรทำความสะอาดแล้วทาน้ำมันหรือกันสนิม เช็ดให้แห้งแล้วเก็บเข้าที่ให้เรียบร้อย


จะเห็นได้ว่าไขควงเป็นไอเทมเครื่องมือช่างที่ควรมีติดบ้าน ไม่ว่าจะอาศัยในห้องเช่า คอนโดมิเนียม หรือบ้านเดี่ยว จึงจำเป็นจะต้องมีเครื่องมือช่าง หรือไขควง เพื่อทำหน้าที่ในการขันสกรูและน็อตของส่วนประกอบต่าง ๆ ของสินค้าสำเร็จรูป ยึดเป็นรูปทรงสวยงามและพร้อมสำหรับการใช้งาน และควรเลือกซื้อไขควงให้เหมาะสมกับงานด้วยเช่นกัน 👌

>>สามารถติดตามบทความต่าง ๆ ของ KACHA ได้ตามนี้เลย<<